Sağlık Bakanlığından yapılan düzenlemeye göre, hastalardan tıbbi müdahale öncesinde alınan bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınmasına ilişkin yönetmelik Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yer alan "Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik", birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerinde uygulanacak.
Yönetmelik hangi yasal dayanağa oturuyor?
Düzenleme; 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 70. maddesi, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 19. maddesi ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 358. maddesine dayandırılarak hazırlandı. Yönetmelikte bilgilendirilmiş rıza, "hastanın tıbbi müdahaleyi serbest iradesiyle ve bilgilendirilmiş olarak kabul etmesi" olarak tanımlandı.
Kimlik ve telefon doğrulaması nasıl yapılacak?
Düzenlemeye göre, bilgilendirilmiş rıza süreci başlamadan önce hem hastanın hem de işlemi yürütecek sağlık meslek mensubunun kimliği doğrulanacak. Sağlık meslek mensubunun, Bakanlığın merkezi bilgi sistemi olan Entegre Kurumsal İşlem Platformu'nda tanımlı ve aktif olması şartı getirildi. Rıza e-Nabız üzerinden alınacaksa hastanın cep telefonu numarasının e-Nabız aracılığıyla doğrulanmış olması gerekecek; numara sistemde kayıtlı değilse hastaya gönderilen SMS ile tek kullanımlık şifre (OTP) girilerek doğrulama tamamlanacak. Sağlık tesisinin kendi elektronik haberleşme aracı üzerinden alınacak rızalarda ise hastaya gönderilen SMS OTP, hasta tarafından sözlü olarak ilgili sağlık meslek mensubuna bildirilecek; meslek mensubu bu kodu sistem üzerinden çevrimiçi olarak işleyerek numarayı doğrulayacak. Tıbbi müdahalenin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geri ödeme kapsamında olması halinde, 5510 sayılı Kanun ve Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'ndeki kimlik tespiti kurallarının da ayrıca dikkate alınacağı belirtildi.
Elektronik kayıtların güvenliği nasıl sağlanacak?
Yönetmelik, rıza kayıtlarının bütünlüğünün elektronik veri bütünlük değeri (hash) ve zaman damgası gibi yöntemlerle korunmasını, süreçlerin güvenli, izlenebilir ve gerektiğinde denetlenebilir şekilde yürütülmesini ilke olarak belirledi. Ayrıca bilgilendirilmiş rıza formunun hastaya güvenli ve erişilebilir şekilde ulaştırılması zorunlu tutuldu. Sağlık meslek mensubunun rıza alırken kullandığı cihazın, kurum envanterine kayıtlı ve sağlık tesisinin Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi'ne (SBYS) bağlı olması gerekiyor. Yönetmelik, hastanın tıbbi müdahaleye ilişkin kararını serbest iradesiyle verebilmesi için yeterli ve zamanında bilgilendirilmesini de ilkeler arasında sayıyor.
Kaynak: Resmî Gazete
