Samsun Üniversitesi, 10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü kapsamında "Atatürk'ün Entelektüel Vizyonu" başlıklı bir konferans düzenledi. Konferansa konuşmacı olarak Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Mehmet Talha Paşaoğlu katıldı. Canik Kampüsü 100. Yıl Konferans Salonu'nda yapılan etkinliğe Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Adem Soruç, Siyasal Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Kemal Yılmaz, akademik ve idari personel ile öğrenciler katıldı. Program, Atatürk ve şehitler için yapılan saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı.
Konuşmada hangi konular ele alındı?
Doç. Dr. Paşaoğlu, konuşmasına Atatürk'ün bireyin düşünme özgürlüğü ve kendi geleceğine sahip çıkma sorumluluğuna ilişkin görüşleriyle başladı. Paşaoğlu, Atatürk'ün yurttaşları kendi kaderleri üzerinde söz sahibi bireyler olarak gördüğünü belirterek, "Her ferdin kendi kaderine ilişkin söz ve fikir sahibi olması onun entelektüel hayatının esasını oluşturuyor" dedi. Bu yaklaşımın millî egemenlik düşüncesiyle bağlantısına dikkat çekti.
Paşaoğlu, Atatürk'ün gençlik yıllarında Jön Türkler ve İttihat ve Terakki Cemiyeti içindeki konumuna da değindi. Namık Kemal'den etkilenmesine karşın bağımsız bir değerlendirme yeteneği taşıdığını söyledi. Trablusgarp ve Suriye'deki askeri görevlerinin, toplumsal desteğin örgütlenmesi ve mücadele iradesinin oluşturulması bakımından Millî Mücadele dönemindeki kararlarına kaynaklık ettiğini değerlendirdi.
Atatürk'ün okumaları nasıl aktarıldı?
Paşaoğlu, Atatürk'ün askeri okullardaki pozitivizm ve anayasal yönetim tartışmalarından etkilendiğini, savaş yıllarında bile okumayı sürdürdüğünü anlattı. Jean-Jacques Rousseau'nun genel irade görüşleri ile Birinci Meclis'in yapısı arasında bağlantılar kurulabileceğini söyledi. Namık Kemal ve Ziya Gökalp'in etkisine de değinen Paşaoğlu, Gökalp'in kültüre dayalı milliyetçilik anlayışının Cumhuriyet'in düşünsel gelişimindeki yerini vurguladı.
Atatürk'ün milliyetçilik anlayışını barışçı dış politikayla birlikte değerlendiren Paşaoğlu, Ramsay Muir ve André Tardieu gibi yazarların uluslararası dayanışma ve barış konulu eserlerine gösterdiği ilgiyi örnek verdi. Ernest Renan'ın millet anlayışına da atıfta bulunarak ortak geçmiş ve birlikte yaşama iradesinin önemine işaret etti.
Cumhuriyet'in modernleşme anlayışı nasıl ele alındı?
Konferansta Cumhuriyet'in kuruluş döneminde laiklik, ekonomi ve toplumsal dayanışma tartışmalarına da yer verildi. Paşaoğlu, Atatürk'ün Avrupa'daki fikir akımlarını takip ederken Türkiye'nin bağımsızlığını ve toplumsal şartlarını göz önünde bulundurduğunu belirtti. Konuşmasını gelecek kuşaklara karşı sorumluluk anlayışıyla tamamlayan Paşaoğlu, gençlerin kendi gelecekleri hakkında söz sahibi olacak biçimde yetişmesinin önemine dikkat çekti. Program, katılımcı akademisyenlerin katkılarıyla devam etti ve hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.
Kaynak: Samsun Üniversitesi
