Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Uzun, "Dünya Zatürre Günü" dolayısıyla yaptığı açıklamada, zatürrenin özellikle ileri yaştaki ve kronik hastalığı bulunan kişilerde hayati tehlikeye yol açabileceğini belirterek uzayan öksürük, ateş ve nefes darlığının basit bir üşütme sanılmaması gerektiğini vurguladı. Uzun, tıbbın ilerlemesine, antibiyotik ve aşı geliştirme çalışmalarına karşın zatürrenin günümüzde de önemli bir ölüm nedeni olduğunu söyledi. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2023 yılında dünya çapında yaklaşık 2,7 milyon kişi alt solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle hayatını kaybetti.
Kimler risk altında?
Prof. Dr. Oğuz Uzun, zatürrenin her yaşta görülebildiğini ancak bazı gruplarda daha ağır seyrettiğini belirterek 65 yaş üzerindeki kişilerin, küçük çocukların, kronik kalp ve akciğer hastalığı bulunanların, diyabet ve böbrek yetmezliği gibi kronik hastalığı olanların ile bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerin daha fazla risk taşıdığını söyledi. Uzun'a göre evde tedavi edilebilen hafif zatürrelerde ölüm riski yüzde 1'in altında kalırken, hastaneye yatırılan hastalarda bu oran yüzde 5-15'e, yoğun bakım gerektiren ağır vakalarda ise yüzde 20-50'ye kadar yükselebiliyor. Uzun, hastalığın en sık belirtilerinin ateş, titreme, öksürük, balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve halsizlik olduğunu, ancak her hastada ateş veya balgam görülmesinin şart olmadığını anlattı. İleri yaştaki kişilerde zatürrenin yalnızca halsizlik, iştahsızlık, bilinç bulanıklığı veya genel durumda bozulmayla kendini gösterebildiğini belirterek belirtilerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Zatürrenin yılın her döneminde görülebildiğini ancak sonbahar ve kış aylarında insanların kapalı ve kalabalık ortamlarda daha fazla vakit geçirmesi, grip ve RSV gibi solunum yolu virüslerinin yaygınlaşmasıyla risklerin arttığını, viral enfeksiyonların doğrudan zatürreye yol açabildiği gibi ardından bakteriyel zatürre gelişimini de kolaylaştırabildiğini kaydetti.
Hastalıktan nasıl korunulur?
Tanının hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve gerektiğinde akciğer grafisiyle konulduğunu anlatan Uzun, tedavinin hastalığa neden olan mikroorganizmaya ve ağırlık derecesine göre belirlendiğini söyledi. Bakteriyel zatürrelerde antibiyotik kullanıldığını, virüs kaynaklı zatürrelerde ise antibiyotiklerin doğrudan etkili olmadığını, hafif vakaların evde, ağır vakaların hastanede tedavi edilebildiğini belirtti. Korunmada aşılamanın önemine dikkat çeken Uzun, "Pnömokok ve grip aşıları, uygun kişilere uygulandığında bazı zatürrelerin ve ağır enfeksiyonların önlenmesine yardımcı oluyor" dedi. Sigaranın bırakılmasının, el hijyenine dikkat edilmesinin ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulmasının da korunmada önemli olduğunu belirten Uzun, belirgin nefes darlığı, dudaklarda morarma, bilinç bulanıklığı veya şiddetli göğüs ağrısı gibi belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması gerektiğini söyledi.
Kaynak: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
