Sebze ve meyve fiyatlarını düşürmek, üreticinin kazancını artırmak ve tarladan rafa uzanan tedarik sürecini daha sıkı denetlemek amacıyla Hal Yasası'nda değişiklik yapılması için yeni bir taslak hazırlandı. Samsun Gazetesi'nin haberine göre düzenleme; zincir marketlere yerli ürün satışı yükümlülüğü getirilmesini, bazı tarım ürünlerinde ithalat kotası uygulanmasını ve toptancı hallerinin dijital ortamda izlenmesini öngörüyor. Taslağın önümüzdeki günlerde kanun teklifi olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulması bekleniyor.
Hazırlanan taslak üzerinde Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ortak çalışma yürüttü. Düzenlemeyle hem üreticinin hem de tüketicinin daha sürdürülebilir bir fiyat yapısına kavuşturulması hedefleniyor.
Zincir marketlerin raflarına yerli ürün zorunluluğu mu geliyor?
Taslakta öne çıkan maddelerden biri, büyük zincir marketlerin raflarında yerli sebze ve meyveye daha fazla yer açılmasını zorunlu kılacak düzenleme oldu. Yerli ürün satışını teşvik etmek amacıyla marketlere vergi avantajı sağlanması da gündemde. Ayrıca muz, sarımsak ve limon gibi bazı tarım ürünlerinin ithalatına kota getirilmesi değerlendiriliyor; bu adımla yerli üreticinin korunması ve ithalata bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.
Taslak, üretici kooperatiflerinin güçlendirilmesini de kapsıyor. Türkiye genelinde 8 bin 933 tarımsal amaçlı kooperatif bulunuyor; bu sayının kısa vadede iki katına çıkarılması planlanıyor. Kooperatif sayısının artırılmasıyla üretici ile tüketici arasındaki aracı sayısının azaltılması ve ürünlerin daha uygun fiyatla tüketiciye ulaştırılması amaçlanıyor.
Hallerde dijital takip nasıl işleyecek?
Düzenlemenin bir diğer başlığı, toptancı hallerinde dijital takip sisteminin yaygınlaştırılması. Hallerdeki ürün giriş-çıkışı, stok durumu ve satış hareketlerinin dijital olarak izlenmesi planlanıyor. Bu sistemle kayıt dışı ticaretin azaltılması, fiyat hareketlerinin şeffaflaşması ve denetimlerin güçlendirilmesi hedefleniyor. Taslakta ayrıca hal yönetimlerinin ve idari personelin veri aktarımı, stok takibi ve gıda güvenliği kontrollerine ilişkin sorumluluklarının artırılması da yer alıyor.
Düzenlemenin temel hedefi, sebze ve meyvenin üreticiden tüketiciye ulaşana kadar geçen süreçte oluşan maliyetleri azaltmak. Aracı sayısının düşürülmesi, kooperatiflerin güçlendirilmesi, yerli üretimin desteklenmesi ve dijital denetimin artırılmasıyla raf fiyatlarında düşüş sağlanması amaçlanıyor. Taslağın TBMM'ye sunulmasının ardından zincir marketlere yönelik yükümlülüklerin kapsamı, ithalat kotasının hangi ürünleri içereceği ve uygulamanın başlangıç tarihi netleşecek.
Kaynak: Samsun Gazetesi
