Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının koordinasyonunda yürütülen II. Ulusal Otizm Eylem Planı'nın (2023-2030) 2023-2025 dönemi faaliyetlerini değerlendiren rapora göre, bu süreçte 206 bin 746 çocuğun gelişimi izlendi ve kendilerine özel bireysel müdahale programları uygulandı. Bakanlığın hazırladığı faaliyet izleme raporunda, otizmli bireylerin erken tanı ve müdahale hizmetlerine erişiminin artırılması, ailelerin desteklenmesi ve toplumsal farkındalığın güçlendirilmesine yönelik çalışmalara yer verildi.
Dijital izleme sistemi ne zaman devreye girdi?
Erken tanı çalışmaları kapsamında Dijital İzleme ve Tarama Programı'nın Hastalık Yönetim Platformu (HYP) modülü 15 Eylül 2025'te kullanıma açıldı. Bu modül üzerinden aile hekimlerinin vaka takibi sistematik hale getirilirken, çocukların gelişimi düzenli olarak izlenerek bireysel müdahale programları hayata geçirildi. Ayrıca sağlık personeline erken müdahale, davranış analizi, beslenme ve acil sağlık müdahalesi konularında çok disiplinli eğitim programları verildi.
Hangi illerde hizmet sunuldu?
Otizm spektrum bozukluğu bulunan bireylere 14 ilde Çok Disiplinli Hizmet Modelleri ve Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri (ÇÖZGEM) aracılığıyla, ayrıca 876 kamu ruh sağlığı polikliniğinde hizmet verildi. Pilot uygulamalar kapsamında 503 kişiye Bireysel Hizmet Danışmanlığı sunuldu. Bakanlığın Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sisteminin Geliştirilmesi Pilot Uygulaması'nda ise 0-8 yaş grubundaki gelişimsel riski veya engeli bulunan çocuklar için dört ilde 801 aileyle görüşme yapıldı; yapılan değerlendirmeler sonucunda 301 çocuk ve ailesine destek sağlandı. Pilot uygulamanın aşamalı olarak tüm illere yaygınlaştırılması planlanıyor.
İzleme ve danışmanlık nasıl sürdürülüyor?
Eylem planının takibi için 81 ilde vali yardımcılarının başkanlığında İl Otizm İzleme Komisyonları kuruldu. Komisyonların yılda en az üç kez toplanarak faaliyetleri izlemesi ve kurumlar arası iş birliğini güçlendirmesi öngörülüyor. Toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla aileler, öğretmenler ve sağlık çalışanlarına yönelik eğitim, seminer, panel ve atölyeler düzenlendi.
Bakanlık, otizmli bireyler ve ailelerine yönelik bilgilendirme çalışmalarını "otizm.gov.tr" platformu üzerinden de sürdürüyor. Platform aracılığıyla yürütülen ve 34 ilde uygulanan Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı projesi kapsamında, tanı anından itibaren otizmli bireylerin uygun hizmete yönlendirilmesi ve ailelere psikososyal destek sağlanması amaçlanıyor; bu kapsamda bugüne kadar 16 bin 278 aileye ulaşıldı. Platformda ayrıca bakım kuruluşları, hizmet modelleri, ÇÖZGEM'ler ve Milli Eğitim Bakanlığının eğitim hizmetlerine ilişkin bilgiler de yer alıyor.
