9 Kasım 1938 tarihli Son Posta ve Kurun gazeteleri, Mustafa Kemal Atatürk'ün sağlık durumuna ilişkin resmi açıklamaları birinci sayfalarına taşıdı. Diye Konuştu'nun derlediği gazete sayfaları, dönemin Türk milletinin yaşadığı bekleyişin izlerini taşıyor. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yapılan ve Anadolu Ajansı aracılığıyla kamuoyuna duyurulan bültenler, Atatürk'ün hastalığının 8 Kasım akşamı saat 18.30'da yeniden ağırlaştığını bildiriyordu; bu gelişme ertesi gün yayımlanan gazetelerin en önemli gündem maddesi oldu.
Sağlık bültenlerinde hangi veriler yer aldı?
9 Kasım günü üç ayrı sağlık bülteni yayımlandı. Saat 10.00'da duyurulan ilk bültende Atatürk'ün geceyi rahatsız geçirdiği ve genel durumundaki ciddiyetin sürdüğü belirtildi; bültende ateşi 36,8, nabzı 128, solunumu 28 olarak kaydedildi. Saat 20.00'de yayımlanan ikinci bültende günün yorgun ve dalgın geçtiği, ciddiyetin biraz daha ilerlediği aktarıldı; bu raporda ateş 37,6, nabız 124, solunum 40 olarak açıklandı. Gece yarısı saat 24.00'te yayımlanan üçüncü ve son bültende ise saat 20.00'den itibaren dalgınlığın arttığı ve genel durumun ağırlaşmaya devam ettiği duyuruldu; bu bültende ateş 37,6, nabız 132, solunum 33 olarak bildirildi. Tüm bültenler Anadolu Ajansı aracılığıyla gazetelere ulaştırıldı. Gün içinde 36,8 olan ateş saat 20.00 itibarıyla 37,6'ya yükseldi ve gece yarısına kadar bu seviyede kaldı; nabız ise gün içinde 124 ile 132 arasında değişti.
Gazeteler açıklamaları nasıl aktardı?
Son Posta gazetesi, doktorların resmî tebliğinin yanı sıra dönemin siyasi ve uluslararası gelişmelerine de birinci sayfasında yer verdi. Kurun gazetesi ise 8 Kasım akşamı hastalığın seyrinin değiştiğini ve sağlık durumunun yeniden ciddiyet kazandığını okuyucularına aktardı. Her iki gazete de resmi sağlık tebliğini günün en önemli haberi olarak işledi.
Ertesi gün ne oldu?
10 Kasım 1938 Perşembe sabahı saat 09.05'te Mustafa Kemal Atatürk, Dolmabahçe Sarayı'nda hayatını kaybetti. Vefat haberi, doktorların raporu ve Cumhuriyet Hükümeti'nin resmî tebliğiyle Anadolu Ajansı aracılığıyla kamuoyuna duyuruldu. Bir gün önce gazete sayfalarında sağlık raporlarını takip eden kamuoyu, 10 Kasım sabahı Cumhuriyet'in kurucusunun ölüm haberiyle derin bir yasa büründü. Diye Konuştu'nun aktardığına göre, 9 Kasım 1938 tarihli gazeteler bu tarihi vedanın hemen öncesinde yaşananları belgeleyen önemli kaynaklar arasında yerini aldı.
Kaynak: Diye Konuştu
