Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) fiili hizmet süresi zammı olarak adlandırdığı yıpranma payı uygulaması, ağır ve tehlikeli işlerde çalışan 45 meslek grubunu kapsıyor. Gazete Gerçek'in aktardığına göre uygulama; maden işçisi, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) personeli, Emniyet Teşkilatı çalışanı, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) mensubu, Sahil Güvenlik personeli, radyoaktif işlerde çalışanlar, gazeteciler, TRT personeli, cam-çimento-döküm sanayisi işçileri, itfaiyeciler ve sağlık çalışanlarına prim günlerine ek süre tanıyarak emeklilik yaşının düşürülmesine imkan veriyor.
Hangi meslekte ne kadar ek süre kazanılıyor?
SGK'nın resmi internet sitesindeki bilgilere göre ek hizmet süresi meslek grubuna göre değişiyor. Yer altı maden işlerinde çalışanlar her 360 günlük hizmete karşılık 180 gün ilave hizmet süresi kazanıyor. TSK ve emniyet personelinde bu süre genel uygulamada yıllık 90 gün olarak hesaplanıyor. Gazetecilik ve TRT'deki ilgili haber görevleri ile cam, çimento ve döküm sanayisindeki bazı işlerde de yıllık 90 gün ilave süre uygulanıyor. Sağlık çalışanlarının insan sağlığına ilişkin belirli görevlerinde ise yıllık 60 gün fiili hizmet süresi zammı veriliyor. Diş hekimi, eczacı ve hemşire gibi sağlık meslek mensuplarının bu haktan yararlanabilmesi için kanunda belirtilen görev ve çalışma şartlarını taşıması gerekiyor.
Erken emeklilik için hangi şartlar aranıyor?
Yıpranma payı kapsamındaki bir meslekte çalışmak tek başına yeterli olmuyor; emeklilik yaşından indirim yapılabilmesi için belirli bir süre bu işlerde çalışılmış olması gerekiyor. Genel uygulamada en az 3600 gün çalışma şartı aranırken, yer altı işlerinde bu süre 1800 güne iniyor. Şartları karşılayan sigortalıların kazandığı ilave hizmet süresinin yarısı, genel olarak en fazla 3 yıl olmak üzere emeklilik yaşından düşülebiliyor. Kazanılan ek prim gün sayısının tamamı doğrudan yaştan indirilmiyor; yaş indirimi mesleğe ve mevzuatta belirlenen sınırlara göre ayrıca hesaplanıyor.
Sigortalının statüsü, işe giriş tarihi ve fiilen çalıştığı süre de hesaplamada belirleyici oluyor. Özellikle 1999 öncesinde göreve başlayan kamu görevlileri ile 4A statüsündeki sigortalılar için emeklilik hesaplarında farklı kurallar devreye giriyor. Bu nedenle çalışanların ne kadar erken emekli olabileceğini netleştirmek için SGK hizmet kayıtlarının ve fiili hizmet süresi zammı bildirimlerinin incelenmesi gerekiyor.
Kaynak: Gazete Gerçek
